محمد جواد مغنية ( مترجم : معمورى )
359
در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى )
به خدا و پيامبرانش ايمان بياوريد و اگر بگرويد و پرهيزگارى كنيد براى شما پاداشى بزرگ خواهد بود . » « 1 » شيخ محمد عبده مىگويد : « بخششهايى كه در زمان عثمان به مردم داده مىشد ، موجب شد طمعهاى مردمان افزايش يافته و ديگر پذيرش مساوات با ديگران برايشان مشكل بود . بنابراين اگر عدل دربارهشان اجرا مىشد شورش كرده و براى رسيدن به خواستههايشان فتنه بهپا مىكردند . آنان بيشتر از رؤسا و بزرگان قوم بودند . پس اگر امام عليه السّلام تبعيضى را كه مىخواستند اجرا مىكرد ، ستم روا داشته و با شرع مخالفت كرده بود . از سوى ديگر مخالفان عثمان درخواست مساوات داشتند و اگر به آن دست نمىيافتند ، فتنه بهپا مىكردند . بنابراين چگونه ممكن بود ، حق را بدون فتنهانگيزى اجرا كرد ؟ بنابراين حوادث پس از بيعت همانگونه رخ داد كه امام عليه السّلام در آغاز آن گمان مىكرد . » « 2 » ( و اعلموا أنّي إن أجبتكم ركبت بكم ما أعلم ) بر مبناى كتاب خدا و سنت پيامبرش صلّى اللّه عليه و آله بر شما حكومت مىكنم . امام عليه السّلام در اين ويژگى معروف بود كه در اجراى حقوق خداوند ، نيرو و صلابت فراوان دارد . اين گفته نيز از عمر در روز شورا به تواتر نقل شده است كه « اگر على عليه السّلام ، خلافت را در دست گيرد ،
--> ( 1 ) . ما كانَ اللَّهُ لِيَذَرَ الْمُؤْمِنِينَ عَلى ما أَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتَّى يَمِيزَ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُطْلِعَكُمْ عَلَى الْغَيْبِ وَ لكِنَّ اللَّهَ يَجْتَبِي مِنْ رُسُلِهِ مَنْ يَشاءُ فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَ رُسُلِهِ وَ إِنْ تُؤْمِنُوا وَ تَتَّقُوا فَلَكُمْ أَجْرٌ عَظِيمٌ آل عمران / 3 : 179 . ( 2 ) . شرح نهج البلاغه ، محمد عبده : 1 / 182 .